W stanie kreatywnego uniesienia człowiek znajduje się poza czasem i przestrzenią. Opuszcza się na dno studni podświadomości, skąd wydobywa to, co zazwyczaj jest poza jej zasięgiem. Następnie łączy to z codziennymi doświadczeniami, a efektem jego pracy jest dzieło sztuki – pisał E.M. Forster, dwudziestowieczny angielski prozaik, eseista i krytyk literacki. Czym dziś jest owa kreatywność? Na pewno słowem codziennym. Szukamy osób kreatywnych – piszą pracodawcy, uczymy kreatywnego myślenia – zapewniają szkoły, bądź kreatywny – nawołują organizacje wspierające nasz rozwój. Kreatywność polega na umiejętności zintegrowania swoich zdolności w celu tworzenia czegoś nowego.

Potrzeba utożsamiania się z tym, co jest na topie, czyli (tutaj) z chęcią bycia kreatywnym, wywołuje w nas ambicje działania, co wpływa na nasz rozwój. Inspiruje do tworzenia coraz to nowszych technologii, idei, przedmiotów, działań. Nowe, nowość, najnowsze – potrzeba posiadania innowacji pogłębia kreatywność tych, którzy nam ją dają. Dostajemy więc lepsze przedmioty, ładniejsze opakowania, doskonalsze urządzenia. Stajemy się posiadaczami wymarzonej nowoczesności na miarę swoich czasów, otaczamy się wytworami naszej wewnętrznej potrzeby. Kreatywność spełnia swoje zadanie, uzupełnia nasz świat, wypełnia każdy aspekt życia, dostarcza gadżetów. Społeczeństwo kwitnie i rozprzestrzenia swoją świadomość rozwoju, pewne swego dorobku, łaknie dalszych wytworów.

A teraz rozejrzyj się wokół siebie. Ile innowacji cię otacza? Ile wytworów kreatywności masz w zasięgu ręki? A ile chwilowych gadżetów? Coraz więcej „czegokolwiek” zamienia nasze otoczenie w śmietnik. W wysypiska rzeczy, które pochłaniają energię, niebezpiecznie zatracając w nas człowieka. Wybuch obsesji na punkcie kreatywności nie wpływa korzystnie na nią samą. Przestały liczyć się jej efekty,  w zamian za to kreatywność poszła w ilość. Gra ekonomiczna, która wdraża pewne pomysły w celu skutecznej sprzedaży, wpaja w nas sztucznie wykreowane potrzeby, które zaspokajamy, nabywając kolejny gadżet. Czy aby na pewno kreatywność w dzisiejszych czasach to nadal idea pozytywna? Czy mamy czego pożądać?

Andrzej Kalinowski (promotor i menadżer muzyki jazzowej w Polsce, realizator przedsięwzięć teatralnych, kulturalnych) po raz kolejny próbuje pobudzić społeczeństwo, reaktywując znane już katowiczanom wykłady z cyklu „Kody Kultury”. Spotkania, które umożliwiają rozmowy na tematy dla kultury współczesnej ważne, ale domagające się dopiero  naukowego „opracowania”. Przebieg wykładów nie zaskakuje formą: uczestnicy zapoznają się z pewną teorią, koncepcją eksperta (w danej dziedzinie), po czym następuje dyskusja, wymiana zdań między nimi.

Nazwa „Kody Kultury” jest efektem inspiracji książką „Kod Leonarda da Vinci”. Andrzej Kalinowski podkreśla jednak, że powodem fascynacji nie była fantastyczna opowieść, której dostarczył Dan Brown, ale umiejętność pisarza do poruszania zagadnień filozoficznych, do przenikania ze sobą kultur, do operowania zagadnieniem religii. To, czego możemy się spodziewać po spotkaniach, to właśnie poruszenie umysłów.

– Celem spotkań – mówi Kalinowski – jest popularyzacja wiedzy o charakterze naukowym, pobudzenie aktywności społecznej, bo im więcej dyskusji, tym społeczeństwo lepiej rozumie samo siebie. Media dają nam pytanie i od razu odpowiedź, a nie sposób, w jaki moglibyśmy zrozumieć sytuację. Dyskusja daje nam kontrolę nad tymi zjawiskami. Są to spotkania dla ludzi, dla których ważna jest świadomość zmian tu i teraz.

„Kody Kultury” posiadają na swoim koncie III edycje. Podczas pierwszej, która odbyła się w 2005 roku, omawiany był temat kodów semantycznych i estetycznych w „Kodzie Leonarda da Vinci”, transkulturowych i artystycznych w estetyce japońskiej oraz kodach konceptualnych i sensualnych w zagadnieniu feminizmu. Druga edycja w 2006 roku odbyła się pod tytułem „Oni i My – czy wspólne dziedzictwo kultury – dlaczego wciąż uważamy za trudne rozmowy na temat stosunków polsko-żydowskich?”. Uczestnicy dyskutowali nad zderzeniem się kultury i religii zachodniej z kulturą i religią islamu. Natomiast ostatnia edycja (2007 r.) poruszała temat czasu – jego odbioru, problematyki istnienia, wymiaru filozoficznego czy wpływu na kulturę i rytm życia społecznego.

Obecność ludzi mówi, że dyskusja jest potrzebna. Na temat tego, co ich nurtuje, ale o czym nie potrafią na co dzień mówić. My poprzez te spotkania dajemy narzędzia do myślenia o własnej sytuacji. Codzienność przekonuje ludzi, co mają robić, a my chcemy ich uświadomić, że rzeczywistość jest wieloaspektowa i nieoczywista. Inne spojrzenie pomaga dyskutować. K-REA(K)CJA to dobry punkt widzenia na nadchodzące spotkania – tłumaczy powrót „Kodów Kultury” dr Anna Gomóła, kulturoznawca i filolog, która w poprzednich edycjach gościła jako ekspert, a w nadchodzącej obejmie rolę moderatora dyskusji.

Tym razem tematem wykładów będzie kreatywność. Przed nami 5 spotkań zatytułowanych „Kody Kultury: kreacja – reakcja?”.

Prof. Ewa Kosowska, filolog i kulturoznawca na pierwszym spotkaniu zatytułowanym „Z łopatą na (po)łów” przedstawi antropologiczny aspekt pojęcia kreatywności w historii kultury. Zastanawiać się będziemy m.in. nad tym, co przez możliwość bycia kreatywnym wyróżnia człowieka od innych organizmów żywych.

Aspekt filozoficzny pojęcia kreatywności w wykładzie „Spór o ludzką kreację” przybliży prof. Tomasz Polak, teolog specjalizujący się w teologii dogmatycznej i fundamentalnej. Zmierzymy się z tezą, że kreatywność to kwestia umysłu, a źródłowa nowość związana z aktem kreacji ma miejsce w człowieku i tylko w nim.

Czy kreatywność jest właściwa tylko człowiekowi, czy też występuje w Naturze? Czy jest jedynie cywilizacyjnym wymogiem? Takie pytania będziemy rozważać podczas trzeciego spotkania z dr. Bogdanem Ogrodnikiem, fizykiem i filozofem, który zaprezentuje wykład „Kreacja i destrukcja – Janusowe oblicza aktywności”.

Przedostatnie spotkanie dotyczyć będzie innowacji w technologii i jej wpływie na nasze życie, a ostatnie przedstawi poglądy o estetyce kreatywności.

W tym roku organizatorzy „Kodów Kultury” przygotowali także warsztaty dla uczestników. Przewidziane są spotkania z artystami, działania w przestrzeni sztuki oraz warsztaty multimedialne. Warsztaty odbędą się po części czysto teoretycznej.

Spotkania odbędą się w sali Teatru Korez w Centrum Kultury Katowice im. K. Bochenek.
I wykład – 19.01.2012 r. godz. 18.00
II wykład – 15.02.2012 r.
III wykład – 14.03.2012 r.
Obowiązują BEZPŁATNE wejściówki, do odbioru w Biurze Organizacji Widowni lub przed każdym wykładem. Liczba miejsc ograniczona.

Biuro Organizacji Widowni (BOW), plac Sejmu Śląskiego 2, Katowice,
tel. 32/ 609 03 31/ 32, e-mail: bow@ck.art.pl
otwarte: poniedziałek – piątek, 8.00 – 16.00