Sztuka poza definicją

W dniach od 10 do 20 czerwca Katowice staną się polską stolicą teatru nieoczywistego, wymykającego się ze wszystkich prostych definicji, emocji i oczekiwań. Wszystko dzięki sztukom rozegranym w ramach Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych A PART. Niewątpliwą zaletą całego wydarzenia, szczególnie dla studenckiej braci, jest możliwość darmowego bądź bardzo taniego wstępu na spektakle, które na co dzień nie pojawią się w teatrach. Gorąco zapraszam zarówno do przeczytania wywiadu z dyrektorem artystycznym Teatru A PART – Marcinem Herichem – jak i do uczestnictwa w festiwalowych wydarzeniach. Naprawdę warto.


Czym jest sztuka performatywna, na której opiera się A PART Festiwal i jaka jest jej relacja z performansem?

To są zupełnie dwie różne kategorie, performans jest to sztuka z pogranicza życia, teatru i sztuk plastycznych, która posiada bardzo specyficzny kod. W performansie artysta używa siebie jako narzędzia do tworzenia sztuki. Natomiast sztuki performatywne to najszersze z możliwych określeń na wszystko, co mieści się w granicach pojęcia „teatralności”.

Kiedyś wszystko było łatwiejsze, bo też mniej było odmian teatru. Teraz, gdy pojawiły się nowe media, gdy jednorodność gatunkowa przestała być zaletą, wszystkie sztuki zaczynają się ze sobą mieszać, tworząc zupełnie nowe formy. Czasem język nie nadąża za ich nazywaniem, wtedy przydaje się takie pojęcie, jak sztuki performatywne.

Zastanawiam się w takim razie, jaki był klucz do ustalenia repertuaru festiwalu.

Repertuar zawsze jest wypadkową pewnych motywacji i – często niezależnych od organizatorów – czynników, np. ograniczonego budżetu. Oprócz tego pracując wiele lat w świece teatru, nabiera się pewnych kompetencji pomagających określić, co jest złą sztuką, a co dobrą – kolejnym kryterium będzie więc jakość tego, co dana grupa chce zaprezentować. Ważne są również możliwości sceniczne – jeśli mamy do dyspozycji kino, możemy zapraszać teatry kina w sztuce potrzebujące. Ważna dla mnie jest także różnorodność. Mając do dyspozycji kilka dni i kilka miejsc, chcę, żeby w tej palecie prezentacji znalazły się różnego rodzaju wydarzenia artystyczne wykorzystujące jak najszerzej nasze tytułowe sztuki performatywne.

Czym Festiwal A PART wyróżnia się na tle innych festiwali teatralnych?

Pokazujemy ludziom teatr nienależący do głównego instytucjonalnego nurtu funkcjonującego w Polsce. Interesują mnie przede wszystkim sztuki niewerbalne, w których tekst jest tylko jednym z elementów przekazu. Sztuki oparte na tekście literackim możemy zobaczyć w wielu innych miejscach. A my chcemy pokazywać rzeczy, które nie są oczywiste. Staramy się opowiedzieć o teatrze z innego punktu widzenia, zaprezentować rzeczy, które są naprawdę dobre, chociażby ze względów czysto warsztatowych. Jeśli ktoś lubi rzeczy z gruntu dobre, to zapraszamy. Wybranie się na ten Festiwal jest rodzajem przygody, którą daje obcowanie z nieoczywistą sztuką. A taka przyjemność mało kogo nie zaspakaja.

Repertuar festiwalu dostępny pod adresem: http://www.apart.art.pl/stow.htm