Życie w odcinkach

Początek – pilot. Poznajesz zrąb fabuły i część bohaterów. Są wyraziści, mają przypisany sobie styl. Zawiązująca się akcja musi być na tyle ciekawa, aby stacja dała zielone światło na emisję dalszych odcinków. Potem idzie już łatwiej, fabuła może rozwijać się w swoim tempie, charaktery i losy bohaterów mogą być pokazane dokładniej. Zaczyna się opowieść w odcinkach.
Początek readera Krytyki Politycznej to debata nad specyfiką seriali. Nie ma zawiązania akcji, nie ma nakreślenia charakterystyki bohaterów. Jest za to analiza specyfiki odbiorców.


Henry Jenkins, teoretyk mediów, autor przełomowej Kultury konwergencji opisuje ewolucję seriali, kształtowanie się nowego rodzaju odbiorców, ale też zmiany w sposobie oglądania. Beata Łaciak, socjolog, stara się wyjaśnić, dlaczego ludzie oglądają seriale i w jaki sposób dzięki wspólnocie oglądania tworzy się wspólnota oglądających, podzielających te same wartości i mówiących tym samym językiem. Dorota Chamczyk, reżyser i producent, opowiada, jak zachodnie seriale są przenoszone na polski rynek – i dlaczego niania Frania nie jest (jak w oryginale) Żydówką. Michał R. Wiśniewski, publicysta i popularyzator fantastyki, zdradza, w jakie seriale się „wkręcił”, a z których już „odpadł”.

Sezon pierwszy, potem drugi i następne. Rozpoczęte w pilocie wątki zaczynają się komplikować, postaci okazują się jeszcze bardziej złożone. Akcja mknie tylko sobie znanym torem, retrospekcje i projekcje mieszają się. Serial zaczyna żyć.

Kolejne rozdziały przewodnika po serialach to już nie ogólne rozważania, ale szczegółowe analizy. Fenomen Seksu w wielkim mieście zestawiany jest z oceną polskich produkcji o zbliżonej fabule. Californication traktowane jest jako wnikliwa analiza zmieniających się kategorii męskości i kobiecości. Dexter analizowany jest pod kątem relacji między podstawowymi obszarami życia człowieka – pracą, rodziną i namiętnościami. Epicka Rodzina Soprano uważana jest za ilustrację problemów i aspiracji współczesnej amerykańskiej klasy średniej, a Kiepscy są obrazem prawdy o Polakach, którą często wypieramy, której się wstydzimy. Kolejne analizy to ciekawe i pomysłowe zestawienia serialowej rzeczywistości z problemami dnia codziennego. Seriale stanowią dla autorów rodzaj soczewki, przez którą mogą oglądać świat i go analizować.

Przewodnik po serialach nie jest zbiorem opisów fabuł, ani też podręcznikiem dotyczącym teorii serialowych produkcji. Nie jest encyklopedią ani rozpiską programów telewizyjnych. Jest interesującą książką, która prezentuje ciekawe seriale w nowy, interesujący sposób. Różnorodność interpretacji i wiele rodzajów analizy seriali sprawia, że poszczególne artykuły (tak, jak poszczególne odcinki) stają się wartością samą w sobie, epopejami w pigułce.
——————————————————-
Seriale. Krytyka Polityczna; Wydawnictwo Krytyki Politycznej; Warszawa-Gdańsk 2010; Premiera 25 marca 2011